برمىآيد كه آيات قرآن مجيد تدريجا در مدت رسالت حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله به مناسبت وقوع حوادث متعدد و مختلف نازل گرديده است ، كه از آن تعبير به نزول تدريجى يا نزول تفصيلى شده است . نزول تفصيلى يا ( - ) نزول تدريجى نزول دفعى يا ( - ) نزول يك جا نزول قرآن عبارت است از فرود آمدن وحى از مصدر وحى از سوى خداوند متعال به مهبط وحى ( حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله ) . بسيارى از علما گفته‌اند كه قرآن مجيد بر آن حضرت دو نزول دارد : نزول يك جا و نزول تدريجى . يعنى قرآن يك‌بار به صورت يك جا ( در شب قدر نازل ) گرديد . و يك بار در طول رسالت در مكه و مدينه به حساب وقوع حوادث مختلف به صورت تدريج نزول يافت . و گفته‌اند در تمام آياتى كه سخن از نزول يكجاست تعبير به انزال شده درحالىكه در مواردى كه سخن تدريجى است تعبير به تنزيل شده . ( و از پاره‌اى از متون لغت استفاده مىشود كه تنزيل معمولا در مواردى گفته مىشود كه چون تدريجا نازل شود و به صورت پراكنده ، اما انزال مفهوم وسيعى دارد كه هم نزول تدريجى را شامل مىشود و هم نزول دفعى و يك جا را ) . نزول قرآن به هفت حرف احرف سبعه . سبعة حرف . هفت حرف . از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نقل كرده‌اند كه فرمود قرآن بر احرف سبعه ( هفت حرف ) نازل شده است و علماى اسلامى در تشخيص معناى كلمه ( احرف ) در اين حديث نظريات مختلف دارند و حدود چهل قول نقل شده است . و در بيان معنى نزول قرآن به هفت حرف اختلاف عجيبى بين دانشمندان اهل سنت است . و در بين خود روايات نزول قرآن به هفت حرف تناقضات آشكارى ديده مىشود از جمله در مراد از هفت حرف گفته‌اند : قرآن را مىشود به هفت لفظ خواند ( به شرط آن‌كه معنى متفاوت نباشد ) و يا مراد هفت لغت فصيح عرب ( قريش ، هذيل ، هوازن ، يمن ، كنانه ، تميم ، ثقيف ) است كه قرآن مطابق آن نازل شده ، اما اين روايت از نظر شيعه و محققين متأخرين از اهل سنت غيرقابل قبول است و خانواده وحى اين گفته را باطل شمرده‌اند . و از امام باقر عليه السّلام روايت شده كه قرآن يكى است و از طرف خداى يكتا فرود آمده و اختلافى كه در قرائت قرآن وجود دارد به وسيلهء قاريان قرآن به وقوع پيوسته است . و از امام صادق عليه السّلام نقل است كه در پاسخ اين سؤال كه مردم مىگويند ، قرآن با هفت حرف و هفت طريق نازل گرديده فرمودند دشمنان خدا دروغ مىگويند ، قرآن تنها با طريق واحد و از پيشگاه خداى واحد آمده است و با يك طريق نيز خوانده مىشود . ( الاتقان ، ج 1 ، ص 168 و توضيح مترجم - بيان ، ص 220 قاموس قرآن - ذيل قرآن ، مباحثى در علوم قرآن ، ص 106 - پژوهشى دربارهء قرآن و وحى ، ص 155 و 157 ) نزول وحى - نزول قرآن نزول يك جا إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ( قدر - 1 ) فرموده‌اند كه از ظاهر دسته‌اى از آيات قرآن مجيد ( مثل قدر 1 - دخان 3 - بقره 185 ) چنين